Czy potrzebne są badanie obrazowe do rozpoznania bólu głowy?

Czy potrzebne są badanie obrazowe do rozpoznania bólu głowy? Bóle głowy są częstym objawem neurologicznym, z nielicznymi wyjątkami częściej dotykającym kobiety.  Zdecydowana większość przypadków bólów głowy to tak zwane pierwotne bóle głowy, jednak zdarza się, że ból głowy jest objawem wtórnym w przebiegu innej, niekoniecznie zagrażającej życiu, choroby.

Czy potrzebne są badanie obrazowe do rozpoznania bólu głowy?

Bóle głowy spełniające kryteria rozpoznania migreny, bólu głowy typu napięciowego lub innego z pierwotnych bólów głowy nie są powodem do zwiększonego niepokoju.

Zatem kiedy ból głowy jest objawem niepokojącym, wymagającym poszerzenia diagnostyki o badania neuroobrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny?

Wskazania do wykonania badania neuroobrazowego u pacjenta z bólem głowy

1. Silny ból głowy występujący pierwszy raz w życiu
2. Ból głowy występujący pierwszy raz w życiu u osoby > 50rż
3. Zmiana charakteru dotychczasowych bólów głowy lub wzrost nasilenia albo częstości występowania
4. Przewlekłe codzienne bóle głowy
5. Ból głowy o stałej, niezmiennej lokalizacji
6. Poranne bóle głowy z nudnościami i/lub wymiotami, bez nadwrażliwości na światło i dźwięki
7. Ból głowy niepoddający się leczeniu farmakologicznemu (właściwym lekiem we właściwej dawce)
8. Ból głowy u osoby uzależnionej od alkoholu (lub innych substancji psychoaktywnych)
9. Nowy ból głowy w ciąży lub połogu
10. Ból głowy powstały po urazie
11. Ból głowy u pacjenta z chorobą nowotworową lub zakażeniem HIV w wywiadzie
12. Ból głowy u chorych na choroby układowe
13. Nowy ból głowy u osoby chorującej na padaczkę
14. Silny ból głowy z towarzyszącą gorączką
15. Ból głowy z towarzyszącymi nieprawidłowościami w badaniu okulistycznym – nową asymetrią źrenic, obrzękiem lub zanikiem tarczy nerwu wzrokowego
16. Migrena z aurą trwającą > 60 minut
17. Migrena połowiczoporaźna
18. Bóle głowy współwystępujące ze zmianą zachowania pacjenta
19. Bóle głowy z towarzyszącymi nieprawidłowościami w badaniu neurologicznym

Najważniejszym czynnikiem alarmującym jest wystąpienie bólu głowy u osoby, która nigdy wcześniej nie cierpiała z ich powodu lub zmiana charakteru bólu głowy, szczególnie gdy stwierdzane są dodatkowe czynniki ryzyka. Na przykład, nie każdy ból głowy u osoby chorej na padaczkę, nowotwór czy nadużywającej alkoholu i cierpiącej większość swojego życia na migreny czy bóle głowy typu napięciowego będzie wskazaniem do wykonania badania neuroobrazowego.

Tomografia głowy, ze względu na swoją większą dostępność jest badaniem częściej wykonywanym. W zasadzie w jednym tylko przypadku ma przewagę nad badaniem rezonansu magnetycznego – tomografia jest najczulszym badaniem do obrazowania świeżego krwawienia śródczaszkowego. W pozostałych przypadkach ma charakter badania przesiewowego: jeśli uwidoczni się w niej nieprawidłowości często konieczne jest pogłębienie diagnostyki przez wykonanie badania rezonansu. Jeśli z kolei badanie tomografii nie wykazuje nieprawidłowości, a istnieje podejrzenie np. obecności zmian przerzutowych w obrębie mózgu u pacjenta z nowym bólem głowy i chorobą nowotworową w wywiadzie– wówczas również wskazane jest wykonanie badania rezonansu magnetycznego. W rzadkich przypadkach może być konieczne wykonanie badania obrazującego naczynia szyjne i wewnątrzczaszkowe, np. przy podejrzeniu rozwarstwienia tętnicy szyjnej lub kręgowej albo zapalenia naczyń

Jeśli jesteś zaniepokojony przebiegiem bólu głowy u siebie – nie zwlekaj, skontaktuj się ze specjalistą.

Źródło:

1. Bóle głowy patofizjologia diagnostyka leczenie, Stępień Adam, Medical Tribune, 2024