Zapominanie imion, gubienie rzeczy, trudność w przypomnieniu sobie, po co weszliśmy do pokoju – takie sytuacje zdarzają się każdemu.
U wielu osób, zwłaszcza w starszym wieku, rodzi się wtedy niepokój: „A jeśli to Alzheimer?”
Dobra wiadomość jest taka, że nie każde pogorszenie pamięci oznacza chorobę neurodegeneracyjną. Warto jednak wiedzieć, kiedy trudności są naturalne, a kiedy wymagają diagnostyki.
W codziennej praktyce neuropsychologicznej bardzo często spotykamy się z trudnościami, które nie mają nic wspólnego z Alzheimerem, np.:
- zapominanie nazwisk czy rzadziej używanych słów;
- wolniejsze uczenie się nowych informacji w starszym wieku;
- trudność w skupieniu uwagi przy zmęczeniu;
- gorsza pamięć przy stresie, depresji lub problemach ze snem;
- osłabienie sprawności funkcji poznawczych w przebiegu chorób metabolicznych i hormonalnych bądź na skutek przyjmowanych leków.
W takich sytuacjach pamięć działa, ale jest przeciążona – emocjami, stresem, wiekiem lub chorobami ogólnymi.
A kiedy warto zachować czujność?
Istnieją objawy, które powinny skłonić do konsultacji, zwłaszcza jeśli:
- narastają w czasie,
- są zauważane również przez bliskich,
- utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Do takich sygnałów należą m.in.:
- powtarzanie tych samych pytań lub historii,
- zapominanie bieżących wydarzeń;
- trudności z orientacją w znanych miejscach,
- problemy z wykonywaniem znanych czynności (np. obsługa telefonu, gotowanie),
- dezorganizacja dnia,
- zmiany zachowania lub osobowości.
Im wcześniej przeprowadzona diagnostyka, tym większe możliwości pomocy.
Dlaczego diagnoza zaburzeń pamięci nie oznacza od razu „wyroku”?
- Nie zawsze zaburzenia pamięci oznaczają chorobę Alzheimera.
- Istnieją łagodne zaburzenia poznawcze, zaburzenia pamięci wtórne do depresji, chorób naczyniowych, niedoborów pokarmowych, zaburzeń snu.
- Wiele trudności można spowolnić, skompensować lub poprawić dzięki terapii neuropsychologicznej, leczeniu i wsparciu rodziny.
Jak może pomóc neuropsycholog?
Neuropsycholog:
- przeprowadza szczegółową ocenę funkcji poznawczych,
- pomaga odróżnić normę, łagodne zaburzenia i otępienie,
- wskazuje dalsze kroki diagnostyczne (neurolog, obrazowanie, badania),
- proponuje terapię poznawczą i strategie kompensacyjne,
- wspiera również rodzinę pacjenta.
Często już sama rzetelna diagnoza znacząco obniża lęk.
Pamiętaj:
Nie każdy problem z pamięcią oznacza chorobę Alzheimera.
Ale każdy niepokój związany z pamięcią warto skonsultować.
Wczesna diagnostyka daje:
- większe poczucie kontroli,
- szybszy dostęp do terapii,
- realne wsparcie w codziennym funkcjonowaniu.